Trong những năm gần đây, việc đầu tư hệ thống xử lý nước thải cho trường học không còn là hạng mục phụ mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc đối với các dự án xây dựng mới cũng như cải tạo trường học trên toàn quốc. Cùng với sự hoàn thiện của các quy định về bảo vệ môi trường, năm 2026 được dự báo sẽ tiếp tục là giai đoạn các chủ đầu tư, ban quản lý dự án, đơn vị tư vấn thiết kế và nhà thầu xây dựng đặc biệt quan tâm đến các giải pháp xử lý nước thải đạt chuẩn ngay từ giai đoạn thiết kế.

Nước thải trường học tuy không chứa nhiều thành phần độc hại như nước thải công nghiệp nhưng lại có hàm lượng chất hữu cơ, dầu mỡ, chất tẩy rửa, vi sinh vật gây bệnh và các hợp chất chứa Nitơ, Photpho tương đối cao. Nếu không được xử lý đúng quy chuẩn trước khi xả ra môi trường sẽ gây ô nhiễm nguồn nước, ảnh hưởng đến sức khỏe học sinh, giáo viên và cộng đồng.

Chính vì vậy, lựa chọn một đơn vị thiết kế thi công xử lý nước thải dự án trường học có kinh nghiệm sẽ giúp chủ đầu tư:

• Đáp ứng đầy đủ quy định pháp luật.
• Tiết kiệm chi phí đầu tư.
• Giảm chi phí vận hành.
• Hệ thống hoạt động ổn định nhiều năm.
• Dễ dàng nâng công suất khi mở rộng trường học.

Bài viết dưới đây ThS Nguyễn Hữu Tuyên cùng đội tư vấn thiết kế tại VINACEE sẽ phân tích toàn diện những vấn đề quan trọng nhất khi đầu tư hệ thống xử lý nước thải trường học năm 2026..

1. Vì sao trường học cần đầu tư hệ thống xử lý nước thải?

Hiện nay, các trường học từ mầm non, tiểu học, THCS, THPT đến đại học đều phát sinh lượng nước thải đáng kể từ nhiều nguồn khác nhau.

Bao gồm: Nhà vệ sinh, Căng tin, Nhà bếp, nhà ăn bán trú, Khu nội trú ngoài ra còn có 

• Phòng thí nghiệm
• Khu rửa tay
• Khu giặt là (nếu có)

Lưu lượng nước thải có thể dao động từ vài mét khối mỗi ngày cho tới hàng trăm mét khối/ngày đối với các trường đại học hoặc khu ký túc xá.

Việc xử lý nước thải tại trường học: Tuân thủ luật bảo vệ môi trường, cam kết thực hiện của Giấy phép môi trường, đăng ký môi trường.

Nếu không xử lý đúng cách sẽ gây: Mùi hôi, Ô nhiễm nguồn nước, Phát sinh vi khuẩn.

• Ảnh hưởng mỹ quan.
• Không đáp ứng yêu cầu nghiệm thu môi trường.

2. Đặc điểm nước thải trường học

Thành phần nước thải trường học có nhiều điểm tương đồng với nước thải sinh hoạt với các đặc trưng như sau:

Ngoài ra còn có: Dầu mỡ từ bếp ăn, chất tẩy rửa , chất hữu cơ và vi sinh vật gây bệnh. Do đó hệ thống xử lý phải kết hợp xử lý cơ học, sinh học và khử trùng.

3. Các quy định mới năm 2026 đối với hệ thống xử lý nước thải trường học

Một dự án trường học hiện nay thường phải đáp ứng:

• Luật Bảo vệ môi trường.
• Hồ sơ môi trường theo quy định hiện hành.
• Quy chuẩn kỹ thuật về nước thải.
• Quy định của địa phương.
• Hồ sơ hoàn công.
• Hồ sơ nghiệm thu môi trường.

Việc đầu tư hệ thống ngay từ đầu sẽ giúp tránh phát sinh chi phí cải tạo rất lớn sau này.

4. Quy trình thiết kế hệ thống xử lý nước thải trường học

Một dự án chuyên nghiệp thường trải qua các bước chính như:

4.1. Khảo sát hiện trạng

Bao gồm: Quy mô học sinh, Quy mô giáo viên, Nhà ăn, quy mô nội trú, khu vệ sinh, Hệ thống thoát nước, điều kiện mặt bằng

4.2. Tính toán lưu lượng

4.2.1. Công thức tính lưu lượng nước thải cơ sở trường học.

Thức hiện tính toán theo công thức sau và dựa trên tiêu chuẩn thiết kế cấp thoát nước:

Q = N *q *K/1000 (m3/ngđ)

Trong đó:

• Q là lưu lượng nước thải ngày đêm (m³/ngày),
• N là số lượng học sinh+ giáo viên,
• q là tiêu chuẩn cấp nước (Lít/người/ngày)
• K là hệ số thoát nước (K: Hệ số thoát nước, thường lấy từ 0,8 đến 1,0 (nghĩa là 80% - 100% lượng nước sử dụng sẽ thải ra hệ thống thoát nước).

Chi tiết các bước tính toán và thông số áp dụng cụ thể như sau:

4.2.2. Tiêu chuẩn cấp nước (q) tham khảo (đối với trường học)

Dựa theo quy định tiêu chuẩn thiết kế, mức tiêu thụ nước và xả thải khác nhau tùy loại hình trường

• Trường mẫu giáo, mầm non (bán trú): 50 - 80 lít/học sinh/ngày.
• Trường tiểu học, trung học cơ sở: 40 - 50 lít/học sinh/ngày (nếu có bán trú/căng tin: 80 - 100 lít/học sinh/ngày).
• Trường trung học phổ thông: 50 - 70 lít/học sinh/ngày.
• Trường đại học, cao đẳng, nội trú: 100 - 150 lít/sinh viên/ngày

Căn cứ theo khoản 1 Điều 5 Thông tư liên tịch 13/2016/TTLT-BYT-BGDĐT quy định về bảo đảm nước uống và nước sinh hoạt trong trường học

4.3. Phân tích chất lượng nước (nếu dự án đã hoạt động)

- Lấy mẫu phân tích: COD, BOD, SS, Nitơ, Photpho, Coliform

Đây là cơ sở lựa chọn công nghệ (nếu dự án mới có thể tham khảo bảo tổng hợp một số chỉ tiêu nước thải của VINACEE tại mục 2 bên trên).

4.4. Lựa chọn công nghệ

Một số công nghệ phù hợp: AAO, MBBR, MBR, Module hợp khối. Mỗi công nghệ đều có những ưu điểm phù hợp với từng dự án.

-> Nhận mẫu thiết kế trạm XLNT cho Trường Nguyễn Bá Ngọc, Liễu Giai, Ba Đình, Hà Nội (bản pdf)

4.5. Thiết kế bản vẽ

Bao gồm: Bản vẽ công nghệ, Piping, Điện điều khiển, Bể gom bê tông, Móng thiết bị, Bố trí mặt bằng... sơ đồ đấu nối. Thuyết minh bản vẽ thiết kế.

5. Tiêu chí lựa chọn đơn vị thiết kế thi công

Một đơn vị uy tín cần đáp ứng: Có đội ngũ kỹ sư môi trường, Có kinh nghiệm thực tế ngoài ra việc đề xuất thiết kế, biện pháp thi công phải:

• Thiết kế tối ưu.
• Thi công đúng tiến độ.
• Thiết bị chính hãng.
• Bảo hành dài hạn.
• Hỗ trợ vận hành.
• Hồ sơ pháp lý đầy đủ.

6. Những công nghệ xử lý nước thải trường học phổ biến năm 2026

Có một số công nghệ xlnt phổ biến hiện này áp dụng cho xử lý nước thải sinh hoạt nói chung và nước thải trường học nói riêng.

6.1. Đánh giá nhanh các công nghệ

Tham khảo chi tiết Công nghệ AO trong XLNT sinh hoạt

6.2. Một số khuyến nghị lựa chọn theo quy mô trường học

• Dưới 30 m³/ngày: Công nghệ AO + MBBR hoặc Module hợp khối nhỏ gọn.
• 30–100 m³/ngày: AAO hoặc MBBR là lựa chọn cân bằng giữa hiệu quả và chi phí.
• 100–500 m³/ngày: AAO kết hợp MBBR hoặc MBR nếu yêu cầu chất lượng nước đầu ra cao.
• Trường quốc tế, trường nội trú, khu đô thị giáo dục: Ưu tiên MBR hoặc Module hợp khối công nghệ MBR để tiết kiệm diện tích và tạo điều kiện tái sử dụng nước sau xử lý.
• Chú ý đối với việc lắp bể tách mỡ cho nhà ăn và khu bếp

7. Báo giá thiết kế thi công hệ thống xử lý nước thải trường học năm 2026

Chi phí phụ thuộc vào: Công suất, Công nghệ, tiêu chuẩn và chất lượng thiết bị, Điều kiện mặt bằng địa hình thi công lắp đặt, mức độ tự động hóa.

Thông thường:

• 10–30 m³/ngày: chi phí thấp, phù hợp trường mầm non và tiểu học.
• 30–100 m³/ngày: mức đầu tư trung bình, áp dụng cho nhiều trường phổ thông.
• Trên 100 m³/ngày: cần thiết kế riêng theo quy mô và yêu cầu vận hành.

Để có báo giá chính xác, cần khảo sát hiện trạng và xác định các thông số đầu vào tính toán sơ bộ theo phương án công nghệ phù hợp nếu bạn cần mẫu dự toán, báo giá tham khảo hãy liên hệ với chúng tôi nha.

8. Những lỗi thường gặp khi đầu tư hệ thống xử lý nước thải trường học

Nhiều dự án gặp khó khăn do: Chọn công suất không phù hợp, Thiết kế thiếu khả năng mở rộng, sử dụng thiết bị chất lượng thấp ngoài ra còn có các lỗi cơ bản khác có thể gặp nếu người thiết kế chưa có kinh nghiệm như: 

• Bố trí mặt bằng không hợp lý.
• Không tích đến việc tách mỡ và tách rác
• Thiếu hệ thống khử mùi.
• Không dự trù chi phí vận hành.
• Bỏ qua công tác đào tạo vận hành.

Việc lựa chọn đơn vị có kinh nghiệm sẽ giúp hạn chế các rủi ro này.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Trường học có bắt buộc lắp hệ thống xử lý nước thải không?
Tùy quy mô và quy định áp dụng cho từng dự án, nhưng nhiều công trình trường học phải có giải pháp xử lý nước thải đạt quy chuẩn trước khi xả thải.

2. Công nghệ nào phù hợp nhất?
Không có công nghệ tốt nhất cho mọi trường hợp. Việc lựa chọn phụ thuộc lưu lượng, diện tích, yêu cầu chất lượng nước đầu ra và ngân sách.

3. Bao lâu hoàn thành một dự án?
Thông thường từ 1–4 tháng, tùy quy mô và điều kiện thi công.

4. Hệ thống có cần người vận hành thường xuyên?
Các hệ thống tự động hóa cao chỉ cần kiểm tra định kỳ và bảo dưỡng theo kế hoạch.

5. Có thể nâng công suất sau này không?
Có, nếu được tính toán ngay từ giai đoạn thiết kế.

Đầu tư thiết kế thi công xử lý nước thải dự án trường học năm 2026 không chỉ giúp đáp ứng yêu cầu pháp lý mà còn góp phần xây dựng môi trường học tập an toàn, xanh và bền vững. Một hệ thống được thiết kế đúng ngay từ đầu sẽ tối ưu chi phí đầu tư, giảm chi phí vận hành và dễ dàng mở rộng khi quy mô trường tăng trong tương lai.

Đối với các chủ đầu tư, ban quản lý dự án và đơn vị tư vấn, việc hợp tác với nhà thầu có kinh nghiệm trong lĩnh vực môi trường sẽ giúp đảm bảo tiến độ, chất lượng công trình và hiệu quả xử lý lâu dài.