Ngành môi trường đang phát triển mạnh cùng với nhu cầu xử lý nước thải, khí thải và quản lý môi trường trong doanh nghiệp. Tuy nhiên, rất nhiều sinh viên sau khi tốt nghiệp vẫn gặp khó khăn khi tìm việc vì thiếu kỹ năng thực tế. Kiến thức trên giảng đường là nền tảng quan trọng, nhưng để đi làm ngay, kỹ sư môi trường cần nhiều hơn thế.

Vậy kỹ sư môi trường mới ra trường cần học gì để nhanh chóng thích nghi công việc và được doanh nghiệp đánh giá cao?

1. Hiểu thực tế hệ thống xử lý nước thải

Đây là kỹ năng quan trọng nhất đối với kỹ sư môi trường hiện nay.

Nhiều sinh viên nắm khá chắc lý thuyết nhưng lại chưa từng tiếp xúc thực tế với:

• Bể Aerotank
• Công nghệ AO (Một bài viết rất đầy đủ về Công nghệ AO mà các bạn sinh viên có thể tham khảo thêm cho hành trang công việc của mình)
• Công nghệ MBR
• Hệ thống xử lý nước thải y tế
• Hệ thống xử lý nước thải sinh hoạt
• Máy thổi khí, bơm định lượng, tủ điện điều khiển

Khi đi làm, doanh nghiệp thường yêu cầu kỹ sư có khả năng:

• Đọc sơ đồ công nghệ
• Hiểu dòng chảy nước thải
• Kiểm tra thiết bị vận hành
• Theo dõi chỉ số nước đầu vào – đầu ra
• Phát hiện sự cố bất thường

Vì vậy, sinh viên mới ra trường nên chủ động:

• Đi thực tập tại nhà máy
• Tham gia vận hành thực tế
• Học cách đọc bản vẽ P&ID
• Quan sát quy trình thi công hệ thống xử lý nước thải

Đặc biệt Nếu phỏng vấn kỹ sư môi trường về xử lý nước thải, đặc biệt trong các doanh nghiệp thi công – vận hành hệ thống, thì AO, MBR và MBBR gần như là ba nhóm công nghệ bị hỏi nhiều nhất.

Nhà tuyển dụng thường không chỉ hỏi lý thuyết, mà sẽ đào sâu:

• Khả năng hiểu bản chất công nghệ
• Tư duy vận hành
• Xử lý sự cố
• So sánh công nghệ
• Kinh nghiệm thực tế

Dưới đây là các câu hỏi chuyên sâu thường gặp mà các bạn rất cần chú ý:  

Kiến thức nền: Công nghệ AO là gì?

• Vì sao AO xử lý Nitơ tốt?
• Vai trò của ngăn thiếu khí Anoxic?
• Vì sao cần tuần hoàn Nitrat?
• Tại sao phải duy trì DO thấp ở bể Anoxic?

Chuyên sâu vận hành

• Nếu DO trong bể Anoxic quá cao sẽ xảy ra hiện tượng gì?
• Tại sao AO bị giảm hiệu quả khử Nitơ?
• Tỷ lệ tuần hoàn bùn và tuần hoàn Nitrat thường bao nhiêu?
• Khi tải COD thấp thì AO ảnh hưởng thế nào?
• Vì sao bùn trong AO bị nổi?

Tình huống thực tế

• Nước đầu ra Nitơ tổng vượt chuẩn, bạn kiểm tra gì đầu tiên?
• Vi sinh trong AO bị già có biểu hiện gì?
• Nếu máy khuấy bể Anoxic ngừng hoạt động sẽ ảnh hưởng gì?
• Vì sao hệ AO phát sinh mùi hôi?
• Nếu nước thải có nhiều dầu mỡ thì AO bị ảnh hưởng ra sao?

Kỹ năng thực chiến luôn là lợi thế rất lớn khi ứng tuyển. Xem thêm các dịch vụ tương tự khác 

Thực tế tại một hệ thống xử lý nước thải y tế công suất 50 - 100m3/ngày, kỹ sư mới thường gặp khó khăn khi kiểm soát MLSS… và đây là phương pháp giúp bạn hiểu, đo và kiểm soát MLSS tốt nhất 

2. Học cách vận hành hệ thống xử lý nước thải

Một kỹ sư môi trường giỏi không chỉ biết thiết kế mà còn phải hiểu vận hành. Doanh nghiệp hiện nay đặc biệt cần nhân sự có khả năng:

• Kiểm tra MLSS/Theo dõi pH/Kiểm tra DO (Để chuẩn bị tốt cho các yêu cầu chuyên môn, đặc biệt nuôi cấy vi sinh và vận hành hệ thống xử lý nước thải hãy xem: Tài liệu nuôi cây vi sinh trong hệ thống xlnt)
• Điều chỉnh vi sinh
• Theo dõi lượng bùn
• Xử lý sự cố vi sinh chết
• Khử mùi và kiểm soát bọt

Đây là những kiến thức rất thực tế mà nhiều trường đại học chưa đào tạo sâu.

Nếu muốn đi làm ngay, bạn nên tập trung tìm hiểu ngay các vấn đề liên quan công việc của mình sau đây nhé:

• Học thêm từ kỹ sư vận hành thực tế
• Xem video quy trình vận hành (Tại đây bạn có thể đăng ký nhận tài liệu vận hành mẫu của một trạm xử lý nước thải thực tế như thế nào)
• Tham gia các dự án môi trường
• Đọc tài liệu công nghệ xử lý nước thải mới

Khi hiểu vận hành, kỹ sư sẽ dễ phát triển lên các vị trí:

• Chỉ huy công trình
• Giám sát môi trường
• Chuyên viên kỹ thuật
• Quản lý dự án môi trường

3. Thành thạo AutoCAD và đọc bản vẽ kỹ thuật có thêm các kỹ năng khác như Revit, 3D là một lợi thế

AutoCAD gần như là kỹ năng bắt buộc đối với kỹ sư môi trường.

Nhiều doanh nghiệp đánh giá rất cao ứng viên có thể:

• Đọc bản vẽ thiết kế, bản vẽ kỹ thuật thi công
• Triển khai layout hệ thống
• Bóc tách thiết bị, dự toán công trình
• Chỉnh sửa bản vẽ cơ bản

Bạn không cần trở thành chuyên gia CAD ngay từ đầu, nhưng tối thiểu cần:

• Hiểu layer
• Đọc kích thước
• Biết triển khai đường ống
• Hiểu ký hiệu thiết bị

Ngoài AutoCAD, kỹ sư môi trường cũng nên học thêm:

• Excel/Word
• PowerPoint
• Phần mềm dự toán cơ bản

Đây là những công cụ hỗ trợ công việc hằng ngày rất nhiều.

4. Học kỹ năng viết hồ sơ môi trường

Một kỹ sư môi trường hiện đại không chỉ làm kỹ thuật mà còn phải biết làm hồ sơ.

Doanh nghiệp thường cần nhân sự có thể hỗ trợ:

• Báo cáo môi trường
• Hồ sơ vận hành
• Nhật ký xử lý nước thải
• Hồ sơ nghiệm thu
• Hồ sơ pháp lý môi trường

Nếu bạn biết:

• Viết báo cáo rõ ràng, Trình bày logic
• Tổng hợp dữ liệu tốt thì cơ hội việc làm sẽ rộng mở hơn rất nhiều.

5. Hiểu công nghệ xử lý nước thải mới

Ngành môi trường đang thay đổi nhanh chóng. Những kỹ sư chịu học hỏi công nghệ mới sẽ có lợi thế lớn.

Hiện nay, nhiều doanh nghiệp đang ứng dụng:

• Công nghệ AO
• Công nghệ MBR
• Công nghệ MBBR
• Module xử lý nước thải hợp khối
• Tự động hóa PLC
• AI trong giám sát vận hành

Do đó, kỹ sư mới ra trường nên cập nhật: Bạn có thể tìm hiểu thêm quy trình nuôi cấu vi sinh trong hệ thống xử lý nước thải qua tài liệu này

• Xu hướng công nghệ
• Thiết bị tiết kiệm điện
• Công nghệ giảm diện tích xây dựng
• Hệ thống điều khiển thông minh

Doanh nghiệp rất thích ứng viên có tư duy đổi mới và ham học hỏi.

6. Rèn kỹ năng giao tiếp và làm việc nhóm

Nhiều người nghĩ kỹ sư môi trường chỉ cần giỏi chuyên môn. Thực tế không phải vậy.

Khi đi làm, kỹ sư phải:

• Làm việc với khách hàng
• Làm việc với chủ đầu tư
• Làm việc với đội thi công
• Báo cáo cấp trên
• Hỗ trợ vận hành

Nếu giao tiếp kém, công việc sẽ gặp rất nhiều khó khăn.

Vì vậy, sinh viên nên:

• Tập thuyết trình
• Rèn khả năng trình bày
• Học cách làm việc nhóm
• Biết lắng nghe và xử lý vấn đề

Đây là yếu tố giúp kỹ sư phát triển bền vững lâu dài.

7. Có tinh thần học hỏi và chịu áp lực

Ngành môi trường là ngành kỹ thuật thực tế. Công việc đôi khi:

• Đi công trình xa
• Tăng ca
• Xử lý sự cố ban đêm
• Làm việc tại nhà máy

Tuy nhiên, đây cũng là ngành có nhiều cơ hội phát triển nếu kiên trì theo nghề.

Doanh nghiệp thường ưu tiên những kỹ sư:

• Chịu khó học hỏi
• Có trách nhiệm
• Tư duy tích cực
• Chủ động công việc

Kinh nghiệm có thể đào tạo thêm, nhưng tinh thần làm việc mới là điều quyết định sự phát triển lâu dài.

8. Sinh viên môi trường nên thực tập càng sớm càng tốt.

Rất nhiều kỹ sư sau khi tốt nghiệp mới bắt đầu đi thực tập. Điều này khiến quá trình thích nghi công việc chậm hơn.

Lời khuyên tốt là:

• Thực tập từ năm 3
• Đi theo công trình thực tế
• Quan sát vận hành hệ thống
• Làm quen thiết bị môi trường

Chỉ cần có trải nghiệm thực tế từ sớm, bạn sẽ tự tin hơn rất nhiều khi phỏng vấn.

9. Cơ hội nghề nghiệp ngành môi trường hiện nay

Hiện nay, nhu cầu tuyển dụng kỹ sư môi trường đang tăng mạnh ở nhiều lĩnh vực:

• Xử lý nước thải y tế
• Xử lý nước thải công nghiệp
• Nhà máy sản xuất
• Khu công nghiệp
• Tư vấn môi trường (tham khảo luật môi trường mới nhất 2020 làm hành trang nghề tư vấn môi trường cho bạn nhé). Bạn hoàn toàn có thể tải bản có hiệu lực, đã ký về máy để sử dụng hiệu quả lâu dài.
• Thi công hệ thống xử lý nước thải

Đặc biệt, những doanh nghiệp chú trọng công nghệ và đào tạo nội bộ sẽ tạo cơ hội rất tốt cho kỹ sư trẻ phát triển nghề nghiệp lâu dài.

10. FAQ – Câu Hỏi Thường Gặp khi đi phòng vấn vị trí kỹ sư môi trường

10.1 Câu hỏi giới thiệu và định hướng nghề nghiệp

• Bạn hãy giới thiệu bản thân?
• Vì sao bạn chọn ngành môi trường?
• Bạn định hướng nghề nghiệp trong 3–5 năm tới như thế nào?
• Vì sao bạn muốn làm việc tại VINACEE Việt Nam?
• Điểm mạnh và điểm yếu của bạn là gì?
• Bạn có sẵn sàng đi công trình hoặc công tác xa không?

10.2 Nhóm câu hỏi này giúp doanh nghiệp đánh giá:

• Thái độ làm việc
• Mức độ gắn bó
• Tư duy nghề nghiệp
• Khả năng giao tiếp

10.3 Câu hỏi chuyên môn xử lý nước thải

Đây là nhóm các câu hỏi khá phổ biến, vì Vị trí kỹ sư môi trường và vị trí làm việc chuyên môn, đòi hỏi ứng viên phải có các hiểu biết sâu về chuyên môn cũng như kinh nghiệm làm việc phù hợp với vị trí tuyển dụng.

• Quy trình xử lý nước thải sinh hoạt gồm những công đoạn nào?
• Công nghệ AO hoạt động ra sao?
• Sự khác nhau giữa AO và MBR?
• MLSS là gì?
• Chỉ số DO ảnh hưởng thế nào đến vi sinh?
• Vì sao bể sinh học bị nổi bùn?
• Khi vi sinh chết bạn xử lý thế nào?
• pH ảnh hưởng gì đến hệ thống xử lý nước thải?
• Vai trò của bể điều hòa?
• Vì sao cần tuần hoàn bùn?
• BOD và COD khác nhau thế nào?
• Khi nước đầu ra vượt chuẩn bạn sẽ kiểm tra gì đầu tiên?

Nếu ứng tuyển vị trí vận hành, họ thường hỏi thực tế nhiều hơn lý thuyết.

Ngoài ra còn có các bộ câu hỏi khác về thực tế công việc hay kỹ năng tình huống? Đặc biệt các bạn ứng viên cũng cần chuẩn bị cho mình các câu hỏi đổi tìm hiểu rõ nhà tuyển dụng, nới mình sẽ gắn bó làm việc học tập và phát triển như:

 

• Công ty có đào tạo kỹ sư mới không?
• Người mới sẽ được hướng dẫn trong bao lâu?
• Có cơ hội học vận hành thực tế không?
• Công ty có lộ trình phát triển nghề nghiệp cho kỹ sư không?

Một doanh nghiệp chịu đào tạo thường là nơi tốt để kỹ sư trẻ phát triển lâu dài đó mới tật sự là bến đỗ, là môi trường bạn cần hướng đến.

11. Điều rút ra cho các bạn kỹ sư mới ra trường là

Kỹ sư môi trường mới ra trường muốn đi làm ngay cần tập trung vào 3 yếu tố quan trọng:

• Kiến thức thực tế
• Kỹ năng vận hành
• Tinh thần học hỏi

Bằng cấp giúp bạn có cơ hội bước vào nghề, nhưng kỹ năng thực chiến mới là yếu tố quyết định sự phát triển lâu dài.

Ngành môi trường đang mở ra nhiều cơ hội lớn cho những người yêu nghề, chịu khó học hỏi và không ngại thử thách. Nếu được đào tạo đúng hướng và tiếp xúc thực tế sớm, kỹ sư môi trường hoàn toàn có thể phát triển thành chuyên gia kỹ thuật, quản lý dự án hoặc chuyên gia vận hành trong tương lai.

Các doanh nghiệp như VINACEE Việt Nam hiện cũng đang ưu tiên xây dựng đội ngũ kỹ sư trẻ năng động, có tinh thần học hỏi và sẵn sàng đồng hành lâu dài cùng ngành môi trường Việt Nam

Nếu bạn đã sẵn sàng cho công việc của một Kỹ sư môi trường chuyên nghiệp: Có thể tham gia ứng tuyển về với VINACEE Việt Nam tại mục tuyển dụng của Công ty nha

Nơi bạn có thể gửi CV để ứng tuyển nhanh nhất cho vị trí này 

Chúc các bạn luôn có sự lựa chọn tuyệt vời và thành công trong vị trí Kỹ sư môi trường